Rooibosthee
Wat is rooibos?
(Aspalathus linearis)

De geschiedenis van rooibos

Een bijzondere Zuid-Afrikaanse struik

Het verhaal begint bij de oorspronkelijke bewoners van Zuid-Afrika de “Bosjesmannen” of “Boesmans” zoals deze stam in het Afrikaans genoemd wordt. In hun eigen taal heet deze bevolkingsgroep de “San” mensen. In 1772 is door de plantkundige Carl Thunberg al gerapporteerd dat deze bevolkingsgroep de struik, die uiteindelijk bekend zou worden als rooibos, gebruikte om een kruidendrank te maken. De vroege settelaars hadden dat gebruik overgenomen en in 1902 werd Benjamin Ginsberg, oprichter van B. Ginsberg (Pty) Ltd te Kaapstad, uiteindelijk de grootste producent en distributeur in Zuid- Afrika. Hij is tevens met de eerste promotie van rooibosthee begonnen.

Benjamin Ginsberg
bosveld-rooibos-imgtile4

Niet altijd even populair

Ginsberg was een Russische imigrant wiens voorouders al naam verworven hadden in de koffie en thee industrie in Europa. In 1930 heeft dokter P. le Frais Nortier (geneesheer) de heilzame werking van rooibos ontdekt.

Nortier verzamelde zaad in het Sedergebergte en ontwikkelde methoden om het te laten ontkiemen terwijl Oloff Bergh en William Riordan, vrienden van Nortier, de eerste plantages hebben aangelegd.  

Door de Tweede Wereldoorlog ontstond er een tekort aan “zwarte” thee in Zuid- Afrika waardoor de vraag naar rooibos is toegenomen. Wegens een gebrek aan een hoge kwaliteit zaad en omdat er te weinig aan promotie werd gedaan, was rooibosthee niet erg gegroeid in populariteit. De markt werd ietwat gestabiliseerd door de oprichting van “Clanwilliam Teekoöperasie” in 1948 en de daarop volgende stichting van de “Rooibosraad” in 1954.

Rooibos groeit alleen in Zuid-Afrika

De rooibos van Bosveld Rooibos Teesakkies komt van een struik die enkel en alleen in Zuid- Afrika groeit. Na ongeveer anderhalf jaar kan er voor het eerst worden geoogst. De levenscyclus van een rooibosstruik is ongeveer 7 jaar. Deze struiken bloeien meestal in oktober. Er zitten dan heel mooie gele bloemetjes aan de takken die doen denken aan de bloemen van een brem. Maar het zijn de naaldjes die gebruikt worden om thee van te maken.

In Clanwilliam, in het hart van het rooibosgebied, staan de meeste verwerkingsfabrieken van de rooibos.

Rooibos_(Aspalathus_linearis)
Rooibos fermentatie

Fermentatie zorgt voor rode kleur

Nadat de takken van de struik met een sikkel afgesneden zijn, worden ze in bundels samengebonden en afgevoerd naar de fabriek om vermalen te worden. De takken gaan dan door een molen die met scherpe messen de takken in hele kleine deeltjes snijdt. Dit wordt op een grote hoop op een betonnen baan gegooid, waarna het fermentatieproces kan beginnen. Met een grote tractor wordt er over de hoop heengereden om de thee te “kneuzen”. Er wordt water over de hoop heen gesproeid zodat de thee in de zon kan liggen “broeien”. Dit proces wordt een aantal keer gedurende 8 uur herhaald om de hoop vervolgens over de baan uit te spreiden zodat het kan drogen. ‘s Morgens vroeg wordt de thee van de baan afgeraapt en in zakken gestopt.

Blijvend zachte smaak

Rooibos is looizuurarm

Na dit fermentatieproces wordt de thee gezeefd om de naaldjes van de stokjes te scheiden. Er zijn verschillende zeven achter elkaar opgesteld, die ervoor moeten zorgen dat er uiteindelijk zo weinig mogelijk stokjes overblijven in de rooibosthee. Het zijn deze stokjes die voor het looizuurgehalte in de thee zorgen. Looizuur is een afweerstof die een plant of struik produceert als het wordt aangevallen. In rooibosthee is er weinig looizuur aanwezig. In verhouding tot zwarte thee bevat rooibosthee slechts een twaafde deel aan looizuur.

Na het zeefproces wordt de thee door middel van hete waterdamp gepasteuriseerd. Vanaf dat moment wordt de thee niet meer met handen aangeraakt en gaat het via een buissysteem naar de machines die de thee in zakjes vult.

Tegenwoordig is rooibosthee weer ongekend populair en dan met name in Azië waar men de bijzondere eigenschappen van rooibos heeft ontdekt. Schaarste vanwege mislukte oogsten en de grote vraag vanuit Azië stuwen de prijs van rooibos op tot ongekende hoogten.

ROOIBOS_01-11_525915-773x1030